Έντονη ανησυχία έχει προκαλέσει στην κυβέρνηση η ραγδαία κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και η άμεση εμπλοκή των ΗΠΑ και του Ισραήλ σε πολεμικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν. Ιδίως μετά τον συναγερμό και την επίθεση στην Κύπρο.
Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερη συζήτηση προκάλεσε ανάρτηση της πρεσβείας του Ισραήλ στην Ελλάδα, η οποία αναφέρεται στην εμβέλεια των ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων και στο μέχρι πού μπορούν να φτάσουν. Όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά στην ανάρτηση στο Χ, «η απειλή του ιρανικού καθεστώτος δεν στρέφεται μόνο κατά του Ισραήλ και των χωρών της περιοχής. Η εμβέλεια των ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων εκτείνεται έως την Ευρώπη». Εντός εμβέλειας εμφανίζεται ολόκληρη η Ελλάδα.
Θα μπορούσαν να πληγούν η Σούδα και η Αθήνα;
Σε θεωρητικό επίπεδο, εγκαταστάσεις όπως η αμερικανική βάση στη Σούδα θα μπορούσαν να θεωρηθούν στόχος, όχι ως μέρος μιας άμεσης επίθεσης κατά της Ελλάδας, αλλά στο πλαίσιο αντιποίνων προς τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους. Η Σούδα αποτελεί κομβικό στρατηγικό ορμητήριο για αμερικανικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή. Και ως τέτοιο στοχοποιείται.
Ωστόσο, το ενδεχόμενο άμεσου πλήγματος στην Αθήνα θεωρείται χαμηλότερο. Η ανησυχία στην πρωτεύουσα έγκειται κυρίως σε με ασύμμετρες απειλές, όπως τρομοκρατικές ενέργειες ή χτυπήματα συμβολικού χαρακτήρα, παρά με απευθείας βαλλιστικά πλήγματα.Το γεγονός ότι η χώρα φιλοξενεί κρίσιμες στρατιωτικές και διπλωματικές υποδομές αυξάνει το επίπεδο επιφυλακής των αρχών.
Φόβοι για αντίποινα και αυξημένα μέτρα
Σημειώνεται ότι οι ΗΠΑ είχαν μεταφέρει στη Σούδα αυξημένα συστήματα αντιαεροπορικής και κυρίως αντι-drone προστασίας, με στόχο την αντιμετώπιση μη επανδρωμένων συστημάτων, απειλών μικρού βεληνεκούς και άλλων κινδύνων.
Αντιπυραυλική άμυνα
Παράλληλα, η Ελλάδα ενίσχυσε την πυροβολαρχία Patriot που φυλάσσει τη βάση, ενώ έχουν ληφθεί και πρόσθετα έκτακτα μέτρα για την αντιμετώπιση ενδεχόμενης επίθεσης. Σημειώνεται ότι τα τελευταία χρόνια έχουν αποκτηθεί σύγχρονα συστήματα αντιμετώπισης πυραυλικών απειλών και η δημιουργιά του λεγόμενου «Θόλου του Αχιλλέα» από το Ισραήλ, καθώς έως πρόσφατα η αντιπυραυλική άμυνα δεν αποτελούσε κεντρικό άξονα του αμυντικού σχεδιασμού.
Τα μέτρα της ΕΛΑΣ
Την ίδια ώρα, σε αυξημένη επιφυλακή βρίσκονται η ΕΛΑΣ και οι μυστικές υπηρεσίες, υπό τον φόβο ασύμμετρων απειλών και τρομοκρατικών ενεργειών. Το πρόσφατο πλήγμα με drones σε βάση στην Κύπρο έχει εντείνει τους προβληματισμούς στην Αθήνα, με τα μέτρα ασφαλείας να αναμένεται να αυστηροποιηθούν περαιτέρω.
Τι σημαίνει «εντός βεληνεκούς» – Πύραυλοι, drones και αεράμυνα
Η αναφορά ότι η Ελλάδα βρίσκεται «εντός βεληνεκούς» των ιρανικών πυραυλικών συστημάτων αφορά πρωτίστως τα βαλλιστικά μέσα μεσαίου βεληνεκούς που διαθέτει το Ιράν.
Το Ιράν έχει αναπτύξει οπλοστάσιο βαλλιστικών πυραύλων με θεωρητική εμβέλεια που, ανάλογα με τον τύπο, κυμαίνεται από μερικές εκατοντάδες έως και άνω των 2.000 χιλιομέτρων. Αυτό σημαίνει ότι σε επίπεδο χαρτογράφησης ακτίνας δράσης, περιοχές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, εμπίπτουν στο γεωγραφικό φάσμα κάλυψης.
Ωστόσο, η ύπαρξη βεληνεκούς δεν ταυτίζεται αυτομάτως με επιχειρησιακή πρόθεση ή ρεαλιστικό σενάριο πλήγματος. Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα σήμαινε δραματική κλιμάκωση και άμεση εμπλοκή της χώρας σε ανοιχτή πολεμική σύγκρουση. Κυρίως, θα σήμαινε ότι θα είχε διαπεράσει όλη την αεράμυνα των ενδιάμεσων κρατών.
Drones και ασύμμετρες απειλές
Παράλληλα, το Ιράν έχει επενδύσει σημαντικά σε μη επανδρωμένα εναέρια συστήματα (drones), τα οποία έχουν χρησιμοποιηθεί εκτενώς σε περιφερειακές συγκρούσεις. Τα drones παρουσιάζουν διαφορετικά χαρακτηριστικά απειλής: μικρότερο κόστος, δυνατότητα κορεσμού αεράμυνας και δυσκολία έγκαιρου εντοπισμού όταν πετούν χαμηλά.
Σε μεγάλες αποστάσεις, όμως, η επιχειρησιακή χρήση drones προϋποθέτει είτε ενδιάμεσες βάσεις είτε συνεργαζόμενα δίκτυα. Για την Ελλάδα, η συζήτηση γύρω από τα drones συνδέεται περισσότερο με σενάρια ασύμμετρων επιθέσεων ή ενεργειών μέσω τρίτων παραγόντων, παρά με απευθείας εκτόξευση από ιρανικό έδαφος.
Παρά τα μέτρα- Patriots, radar, αντι-drone- καμία χώρα δεν διαθέτει απολύτως αδιαπέραστη αεράμυνα. Η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από τον τύπο της απειλής, τον αριθμό των εισερχόμενων στόχων και το επίπεδο αιφνιδιασμού. Για αυτό και η τρέχουσα κινητοποίηση αφορά όχι μόνο στρατιωτικές εγκαταστάσεις αλλά και κρίσιμες πολιτικές υποδομές.
Πηγή: ROSA