«Πυξίδα μας για να πλοηγηθούμε στα αχαρτογράφητα νερά που ανοίγονται μπροστά μας είναι η πολιτική σταθερότητα. Ενα συγκριτικό πλεονέκτημα που οφείλουμε να διαφυλάξουμε για να μην απειληθεί η πορεία της χώρας εν μέσω γεωπολιτικών και οικονομικών καταιγίδων, στην κατεύθυνση της συλλογικής προόδου και της ατομικής προκοπής». Με αυτή την αποκλειστική δήλωση στο «ΘΕΜΑ» ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δίνει το στίγμα της στρατηγικής του εν μέσω γεωπολιτικής αναταραχής, αλλά και έναν χρόνο πριν από τις εθνικές εκλογές που θα γίνουν, όπως ο ίδιος ξεκαθαρίζει σε όλους τους τόνους, στον ορισμένο τους χρόνο, το 2027.
Αναλυτικά, ολόκληρη η δήλωση του πρωθυπουργού
«Σε μια περίοδο βαθιάς περιφερειακής αναταραχής, η Ελλάδα αναδεικνύεται σε πυλώνα σταθερότητας και δύναμη ειρήνης. Καθοδηγούμενοι από την αρχή ότι αυτός ο πόλεμος πρέπει να τελειώσει το συντομότερο δυνατό, παραμένουμε σε εγρήγορση προστατεύοντας τα εθνικά και ευρωπαϊκά συμφέροντα με αυτοπεποίθηση και υπερηφάνεια.
Η ταχύτατη ανάπτυξη των Ενόπλων Δυνάμεών μας, με τις φρεγάτες και τα F-16 να θωρακίζουν τη Μεγαλόνησο, ήταν μια ουσιαστική αλλά και συμβολική πράξη εθνικού καθήκοντος. Αυτή η αποφασιστική ενέργεια λειτούργησε ως καταλύτης για μια ευρύτερη ευρωπαϊκή παρουσία που στέλνει σαφές μήνυμα προς όλες τις κατευθύνσεις: η Κύπρος δεν θα είναι ποτέ μόνη. Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, ασφαλώς, επηρεάζει κάθε οικονομία διεθνώς. Ανεβάζοντας τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου και δημιουργώντας έμμεσες πληθωριστικές πιέσεις που πλήττουν κάθε νοικοκυριό. Καθώς καμία χώρα δεν μπορεί να διατηρήσει ανοσία απέναντι στις τάσεις αυτές, προετοιμαζόμαστε για κάθε ενδεχόμενο. Με ειλικρίνεια, χωρίς κινδυνολογία.
Σε αυτή την κατεύθυνση, άλλωστε, ανακοινώσαμε στοχευμένα μέτρα με αιχμή το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους αφενός στα υγρά καύσιμα, τόσο στη χονδρική όσο και στη λιανική, και αφετέρου σε 61 κατηγορίες προϊόντων στο ράφι του σούπερ μάρκετ. Αμφότερα με ισχύ έως το τέλος Ιουνίου. Υψώνοντας με αυτό τον τρόπο ασπίδα απέναντι σε τυχόν φαινόμενα κερδοσκοπίας.
Πυξίδα μας για να πλοηγηθούμε στα αχαρτογράφητα νερά που ανοίγονται μπροστά μας είναι η πολιτική σταθερότητα. Ενα συγκριτικό πλεονέκτημα που οφείλουμε να διαφυλάξουμε προκειμένου να μην απειληθεί η πορεία της χώρας εν μέσω γεωπολιτικών και οικονομικών καταιγίδων, στην κατεύθυνση της συλλογικής προόδου και της ατομικής προκοπής».
«Σταθερό χέρι»
Αντιλαμβανόμενος την ανάγκη των πολιτών για «σταθερό χέρι» στο τιμόνι της χώρας σε μια περίοδο έντονων αναταράξεων και ενώ η αντιπολίτευση παρουσιάζει εικόνα κατακερματισμού και εσωστρέφειας, ο κ. Μητσοτάκης απευθύνεται στους πολίτες ξεκαθαρίζοντας ότι η Ν.Δ. είναι η μόνη που παρουσιάζει ένα πειστικό σχέδιο διακυβέρνησης για τη χώρα. Ενα σχέδιο που δοκιμάζεται στο πεδίο.
Ο πρωθυπουργός στέλνει και σήμερα μέσω του «ΘΕΜΑτος» το μήνυμα ότι η Ελλάδα αναδεικνύεται σε εγγυήτρια της γεωπολιτικής ασφάλειας στην περιοχή, μετά τις ταχείες κινήσεις θωράκισης της Κύπρου, των νησιών, αλλά και της γειτονικής Βουλγαρίας, η οποία, σημειωτέον, ενδιαφέρεται για την απόκτηση 150 φορητών anti-drone συστημάτων ελληνικής κατασκευής «Κένταυρος». Εκ των πραγμάτων, ο κ. Μητσοτάκης έχει στραμμένο το βλέμμα του και στις πιθανές οικονομικές συνέπειες από μια παρατεταμένη κρίση και διαταραχή στις τιμές της ενέργειας, κάτι που θα τεθεί επί τάπητος και στη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών της Ε.Ε. που θα γίνει την ερχόμενη Πέμπτη (19 Μαρτίου) στις Βρυξέλλες.
Στον απόηχο της κοινής του παρουσίας με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν στην Κύπρο την περασμένη εβδομάδα, ο κ. Μητσοτάκης επισημαίνει στους συνομιλητές του ότι αυτές τις ημέρες ενεργοποιήθηκε στην πράξη η ρήτρα συλλογικής άμυνας της Ε.Ε., χωρίς αυτό να χρειαστεί να γίνει επισήμως. Και παράλληλα, η Ελλάδα έσπευσε να θωρακίσει αμυντικά και τον εαυτό της, όπως δηλοί η ανάπτυξη συστήματος Patriot στην Κάρπαθο, αλλά και η μεταστάθμευση F-16 στη Λήμνο. Υπό αυτό το πρίσμα, φαίνεται ότι και η Αγκυρα έχει πάρει το μήνυμα, αν κρίνει κανείς από τις νευρικές αντιδράσεις της και την επαναφορά του θέματος της αποστρατιωτικοποίησης των νησιών.
Εθνική και ευρωπαϊκή αντίδραση
Ενώ η κυβέρνηση φαίνεται να έχει περάσει με επιτυχία το crash test της γρήγορης κινητοποίησης των Ενόπλων Δυνάμεων, η μεγάλη πρόκληση είναι οι οικονομικές συνέπειες του πολέμου που κανείς δεν ξέρει πόσο θα διαρκέσει. Είναι άλλωστε θέμα χρόνου οι πιέσεις στις διεθνείς αγορές να περάσουν πιο έντονα και στην ελληνική αγορά, η οποία αποδεδειγμένα είναι ευάλωτη. Ο κ. Μητσοτάκης μέσω του «ΘΕΜΑτος» προειδοποιεί ότι καμία χώρα δεν μπορεί να διατηρήσει ανοσία απέναντι στη διεθνή κατάσταση. Γι’ αυτό και η κυβέρνηση σχετικά γρήγορα συγκριτικά με άλλα κράτη της Ε.Ε. έσπευσε να πάρει μέτρα ανακοινώνοντας την επιβολή πλαφόν στο περιθώριο κέρδους στην αγορά υγρών καυσίμων και τα ράφια των σούπερ μάρκετ.
«Καθώς καμία χώρα δεν μπορεί να διατηρήσει ανοσία απέναντι στις τάσεις αυτές, προετοιμαζόμαστε για κάθε ενδεχόμενο. Με ειλικρίνεια, χωρίς κινδυνολογία. Σε αυτή την κατεύθυνση, άλλωστε, ανακοινώσαμε στοχευμένα μέτρα με αιχμή το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους αφενός στα υγρά καύσιμα, τόσο στη χονδρική όσο και στη λιανική, και αφετέρου σε 61 κατηγορίες προϊόντων στο ράφι του σούπερ μάρκετ. Αμφότερα με ισχύ έως το τέλος Ιουνίου. Υψώνοντας με αυτό τον τρόπο ασπίδα απέναντι σε τυχόν φαινόμενα κερδοσκοπίας», υπογραμμίζει ο πρωθυπουργός στο «ΘΕΜΑ». Των ανακοινώσεων για το πλαφόν είχε προηγηθεί μια ευρεία σύσκεψη το απόγευμα της περασμένης Δευτέρας στο Μέγαρο Μαξίμου, αμέσως μόλις ο κ. Μητσοτάκης επέστρεψε από την Κύπρο. Τη βασική εισήγηση έκανε ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, σε συνεργασία με τον υπουργό Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου. Η βασική συλλογιστική της παρέμβασης ήταν ότι η κυβέρνηση έπρεπε να στείλει ένα άμεσο και σαφές μήνυμα απέναντι σε τυχόν κινήσεις αισχροκέρδειας στο πεδίο, ενώ είναι δεδομένο ότι διατηρεί και δεύτερη γραμμή άμυνας με δημοσιονομικές εφεδρείες για το σενάριο παράτασης της κρίσης.
Ακριβώς η διάρκεια της έκρυθμης κατάστασης, σύμφωνα και με τον πρόεδρο του Εurogroup και υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη, είναι που θα κρίνει ποια από τα μέτρα της εργαλειοθήκης της ενεργειακής κρίσης του 2022 θα επιστρατευτούν. Ο κ. Πιερρακάκης από το συνέδριο Greece Talks του travel.gr και του protothema.gr, που πραγματοποιήθηκε προχθές, Παρασκευή, στο Ηράκλειο Κρήτης, ξεκαθάρισε ότι η κυβέρνηση θα παρέμβει εφόσον διαπιστωθεί ότι το πρόβλημα είναι βαθύ και διαρκές και έστειλε μήνυμα ότι κανένα νοικοκυριό δεν θα μείνει μόνο του. Στο μικροσκόπιο είναι το κόστος ενέργειας, καθώς τυχόν συνδυαστική υψηλή τιμή του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια και αυξημένες τιμές φυσικού αερίου που επηρεάζουν άμεσα το κόστος ηλεκτροπαραγωγής θα σημάνουν κόκκινο συναγερμό τόσο στην Αθήνα όσο και στην Ευρώπη. Ο κ. Πιερρακάκης, που θα είναι μαζί με τον κ. Μητσοτάκη στη Σύνοδο Κορυφής της Πέμπτης, έχει ήδη αποστείλει εκ μέρους του Εurogroup σχετική εισηγητική επιστολή στους ηγέτες της Ε.Ε., αλλά προφανώς σε αυτό το επίπεδο η συζήτηση γίνεται εκ του μηδενός. Φυσικά, στο τραπέζι είναι και το εργαλείο ενεργοποίησης του πλαισίου ευελιξίας ως προς τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες που έχουν σφίξει τα χρόνια μετά την κρίση του κορωνοϊού και την ενεργειακή κρίση, όμως το timing της όποιας απόφασης θεωρείται κρίσιμο.
Το πρόβλημα των Ευρωπαίων είναι ότι αφενός δεν φαίνεται να έχουν σοβαρή γραμμή πληροφόρησης για τις σκέψεις του Λευκού Οίκου, αφετέρου αντιλαμβάνονται ότι ένας πόλεμος μπορεί να ξεκινά μονομερώς, αλλά δεν τελειώνει και κατ’ αυτό τον τρόπο. Συνεπώς, το Ιράν θα συνεχίσει να εκβιάζει ναρκοθετώντας τη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ.
Θεσμική στάση
Σε αυτό το περιβάλλον, ο κ. Μητσοτάκης βλέπει με ικανοποίηση τις δημοσκοπήσεις (Alco, Pulse, Interview, Opinion Poll) να αναδεικνύουν ένα σκηνικό πολιτικής κυριαρχίας της Ν.Δ., η οποία πετυχαίνει τα καλύτερα ποσοστά της στην εκτίμηση ψήφου από την περίοδο των ευρωεκλογών. Και μπορεί ορισμένοι εντός κόμματος να θεωρούν ότι αυτή η ευνοϊκή συνθήκη εύκολα διαταράσσεται, συνεπώς ανοίγει παράθυρο πρόωρης προσφυγής στις κάλπες, όμως ο κ. Μητσοτάκης διαφωνεί άρδην. Αυτό το γνωρίζουν όσοι συνομιλούν μαζί του και ιδιωτικώς, καθώς εδώ και καιρό ο πρωθυπουργός συστήνει υπομονή και θεωρεί ότι η εξάντληση του πολιτικού χρόνου θα αποβεί προς όφελος της Ν.Δ., καθώς θα έχει περιθώριο να αναδείξει πιο ουσιαστικά τα πεπραγμένα της και στη βάση αυτών να συγκριθεί με τις άλλες πολιτικές δυνάμεις.
Επιπρόσθετα, σε ένα περιβάλλον που επιβάλλει συνθήκη πολιτικής σταθερότητας ο κ. Μητσοτάκης διαμηνύει ότι θα ήταν αυτοκτονικό να υποβάλει τη χώρα σε μια περιπέτεια, με πιθανότερο σενάριο αυτό των διπλών εκλογών. «Αν το βασικό μας επιχείρημα σήμερα είναι ότι η πολιτική σταθερότητα αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτημα στη χώρα, πώς θα οδηγήσω τη χώρα τους επόμενους μήνες σε πρόωρες εκλογές διακινδυνεύοντας ακριβώς αυτό το επιχείρημα, το οποίο πράγματι δείχνει στους πολίτες ότι αυτή η κυβέρνηση μπορεί γρήγορα να πάρει αποφάσεις και να δράσει προς όφελος των Ελλήνων πολιτών;» διερωτήθηκε ο πρωθυπουργός (iefimerida), ξεκαθαρίζοντας ότι απορρίπτει διαρρήδην σχετικές εισηγήσεις για προσφυγή σε πρόωρες κάλπες. Το ίδιο ισχύει και για την απόρριψη των σκέψεων ανασχηματισμού, των οποίων ο πρωθυπουργός εξαρχής δεν ήταν φανατικός θιασώτης, αν λάβει κανείς υπόψη τον «γαλάζιο» πάγκο, αλλά και το γεγονός ότι ένας ανασχηματισμός γεννά δυσαρεστημένους σε ένα κρίσιμο πολιτικό στάδιο.
Η ανάλυση των δημοσκοπήσεων
Είναι πάντως δεδομένο ότι το κλίμα εντός της Ν.Δ. έχει βελτιωθεί σημαντικά, συνδυαστικά με την υποχώρηση της δυναμικής των υπό διαμόρφωση κομμάτων που αποτυπώνεται στις δημοσκοπήσεις. Στο Μέγαρο Μαξίμου κάνουν μια προσεκτική ανάγνωση του συνόλου των μετρήσεων που δημοσιεύονται αντιπαραβάλλοντας και με τις δικές τους κυλιόμενες μετρήσεις. Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι πολίτες που ψήφισαν Ν.Δ. το 2023 και είχαν μετατοπιστεί στη δεξαμενή των αναποφάσιστων συσπειρώνονται εκ νέου. Επίσης, η Ν.Δ. καταγράφει μικρές εισροές και εκ δεξιών, κυρίως από την Ελληνική Λύση και τη Φωνή Λογικής, ενώ επικοινωνεί και με ένα σημαντικό κεντρογενές ακροατήριο του ΠΑΣΟΚ που εμφανίζεται προβληματισμένο από την εσωκομματική περιδίνηση και δεν έχει εμπιστοσύνη επί προσωπικού στον κ. Νίκο Ανδρουλάκη. Ακόμα, οι μετρήσεις καταγράφουν μια προοδευτική μείωση δυναμικής της επιρροής της κυρίας Μαρίας Καρυστιανού, ενώ το κόμμα του κ. Αλέξη Τσίπρα δεν πρόκειται να απασχολήσει τον χώρο του Κέντρου, παρά θα αναδιατάξει το σκηνικό στην ευρύτερη Κεντροαριστερά. Με τα έως τώρα δεδομένα το σενάριο ενός κόμματος υπό τον κ. Αντώνη Σαμαρά μοιάζει μακρινό, ενώ και ο ίδιος δεν κινείται οργανωτικά με κάποια ένταση, παρά τις οξείες δημόσιες παρεμβάσεις του.
Σύμφωνα με την ανάλυση του Μαξίμου, τούτων δοθέντων, το σενάριο της αυτοδυναμίας στη δεύτερη κάλπη δεν θεωρείται επιστημονική φαντασία, παρά τις αυτονόητες δυσκολίες. Σε κάθε περίπτωση, αν η κυβέρνηση καταφέρει να διατηρήσει το momentum και να διαχειριστεί τις οικονομικές προκλήσεις που έπονται, ο κ. Μητσοτάκης θα έχει περιθώριο να θέσει ακόμα πιο σκληρά πολιτικά διλήμματα, τα οποία θα περάσουν καλύτερα στην κοινωνία.